ช้างไทย
ช้างป่าในประเทศไทย
ช้างป่าในประเทศไทย
กระจายตัวอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทั้งหมด 69 แห่งจากทั้งหมด 189 แห่ง
คิดเป็น 37% ของพื้นที่อนุรักษ์ทั้งประเทศ
จำนวนประชากรช้างทั้งประเทศในปี 2560 อยู่ที่ 3,084-3,500
ตัว แต่เมื่อเทียบกับจำนวนช้างป่าเมื่อ 14 ปีที่แล้ว
มีแนวโน้มว่ากำลังเพิ่มจำนวนมากขึ้น (AsESG Thailand Forum, 2017 &
Srikrachang, 2003) กลุ่มป่าที่มีจำนวนช้างป่ามากที่สุดคือกลุ่มป่าตะวันตก
รองลงมาคือ กลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ กลุ่มป่าภูเขียว-น้ำหนาว
กลุ่มป่าแก่งกระจาน-กุยบุรีและกลุ่มป่าตะวันออก
ลักษณะทั่วไปของช้าง
ธรรมชาติของช้าง ช้างทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นช้างพันธุ์เอเชียหรือพันธุ์แอฟริกา
มีความเป็นอยู่เหมือนกันอยู่อย่างหนึ่ง คือ ชอบอยู่เป็นฝูง ช้าง
ฝูงหนึ่งมักประกอบด้วยช้าง 5 – 10 เชือก แต่ละฝูงจะมีช้างพลายตัวหนึ่งเป็นหัวหน้า
ซึ่งมักจะเป็นตัวที่แข็งแรงที่สุดของ ฝูง มีหน้าที่คอยเป็นผู้ปกปักรักษา
และป้องกันอันตรายให้แก่ช้างในฝูงของตน และเป็นผู้นำฝูงไปหาอาหารในแหล่งที่ มี
ความอุดมสมบูรณ์ ช้างป่าที่หากินอยู่ตัวเดียว
ถ้าไม่ใช่ช้างแก่ซึ่งเดินตามเพื่อนฝูงไม่ทัน มักจะเป็นช้างเกเรที่ถูก ขับออกจากฝูง
เรียกว่า "ช้างโทน" ช้างโทนนี้มีนิสัยดุร้าย
ซึ่งอาจเป็นอันตรายแก่ผู้พบเห็นได้ ช้างไทยหรือช้างเอเชียมีนิสัยชอบอากาศเย็น
และไม่ชอบแสง แดดจัด ฉะนั้น เมื่อเรานำมันมาฝึกใช้งาน เช่น งานชักลากไม้
เราจึงใช้งานช้างเฉพาะตอนเช้าตั้งแต่ 6.00 - 12.00 น. ส่วนตอน
บ่ายต้องให้มันหยุดพักผ่อน นอกจากนั้น เมื่อเราใช้งานมันติดต่อกันไป 3 วัน
เราจะต้องให้มันหยุดพักงานอีก 1 - 2 วัน แล้ว จึงให้มันทำงานใหม่
ทั้งนี้ก็เพราะว่า ช้างเป็นสัตว์ที่มีโรคภัยเบียดเบียนได้ง่าย
ถ้าเราใช้งานมันหนักเกินไป มันอาจ จะเกิดเจ็บป่วยขึ้นในฤดูที่มีอากาศร้อนจัด คือ
ระหว่างเดือนมีนาคม – พฤษภาคม
นิสัยของช้าง
ช้างเอเชียหรือช้างไทยโดยทั่ว ๆ ไป
เมื่อนำมาฝึกให้เชื่องเพื่อใช้งานได้แล้ว จะมีนิสัยฉลาด สุภาพ และรักเจ้าของ
เว้นแต่ใน บางขณะ เช่น ในเวลาตกมันซึ่งก็เป็นเพียงในชั่วระยะเวลาหนึ่งเท่านั้น
ในเวลาตกมันช้างจะมีนิสัยดุร้าย จะทำร้ายช้าง ด้วยกันเองหรือทำร้ายเจ้าของ
ตลอดจนสิ่งของที่อยู่ใกล้ ๆ เมื่อพ้นระยะตกมันแล้ว นิสัยดุร้ายจะหายไปเอง
ช้างบางเชือกอาจจะมีนิสัย เกเรมาตั้งแต่กำเนิด แต่ก็ไม่มากนัก
โดยปกติช้างเป็นสัตว์ที่ตื่นกลัวสิ่งของหรือสัตว์ที่มันไม่ค่อยพบเห็น โดยเฉพาะ
ช้างเป็นสัตว์ที่มีความรู้สึกทางกลิ่นได้ดีมาก และมักจำกลิ่นที่มันเคยชินได้ดี
ในด้านความฉลาดของช้างเอเชียหรือช้างไทยนั้น จะเห็น
ได้จากการที่มันแสดงละครสัตว์หรือในด้านการไม้
มันได้แสดงความเฉลียวฉลาดของมันออกมา ในด้านการรักลูก มันรู้จักส่ง
เสียงดุลูกหรือใช้งวงตีเมื่อลูกของมันซน นอกจากนั้น ยังมีผู้เคยพบว่า
มันยืนเฝ้าศพลูกของมันที่ฝังดินไว้เป็นเวลา 2 – 3 วันก็มี
การกินการนอน
การนอนหลับโดยปกติของช้าง
มีระยะเวลาสั้น ประมาณ 3 – 4 ชั่วโมง เวลานอนของมันอยู่ในระหว่าง 23.00 – 03.00 น.
ของวันรุ่งขึ้น ลักษณะการนอน ของช้างเมื่อหลับสนิท
จะนอนตะแคงลำตัวข้างใดข้างหนึ่งลงกับพื้น
ช้างมีอาการหาวนอนและนอนกรนเช่นเดียวกับมนุษย์ ถ้าหากพบช้างนอนหลับในเวลากลางวัน
ควรสันนิษฐานไว้ก่อนว่า ช้างเชือกนั้นคงไม่สบายหรือมีอาการผิดปกติเกิดขึ้น
เนื่องจาก ช้างมีเวลาน้อยนั่นเอง มันจึงใช้เวลาที่เหลืออยู่ในการกินอาหารและเดินท่องเที่ยวไปในป่า
เวลาเดินไปก็กินหญ้าไป ตลอดทาง กล่าวกันว่า ช้างเชือกหนึ่งจะกินอาหาร
และหญ้าคิดเป็นน้ำหนักประมาณ 250 กิโลกรัมใน 1 วัน เนื่องจากช้างไม่มีกระเพาะพิเศษ
สำหรับเก็บอาหารไว้สำรอง แล้ว สำรอกออกมาเคี้ยวเอื้องในยามว่าง เหมือนดังเช่นวัวควาย
แต่ช้างก็มีวิธีเก็บสำรองอาหารไว้กินในระหว่างเดินทาง หรือระหว่างทำงาน เช่น
เอางวงกำหญ้าไว้ในขณะเดินทาง หรือเอาหญ้าและอาหารเหน็บไว้ที่ซอกงาของมัน
การตกลูก
ช้างพังหรีอช้างตัวเมียที่สมบูรณ์
จะมีลูกได้เมื่อมีอายุระหว่าง 15 – 50 ปี
ในประเทศพม่ามีผู้เคยพบช้างพัง ซึ่งมีอายุเพียง 9 ปี 1 เดือน
ตกลูกออกมาแม้ว่าลูกช้างที่เกิดจากแม่ช้างที่มีอายุน้อยตัวนี้จะมีอวัยวะครบสมบูรณ์
แต่ก็ไม่สามารถเลี้ยง ให้มีชีวิตรอดได้ ฉะนั้นเรื่องนี้จึงถือว่าเป็นกรณีพิเศษ
ซึ่งนาน ๆ จะเกิดขึ้นสักครั้ง การผสมพันธุ์ของช้างระหว่างช้างตัวผู้กับช้าง
ตัวเมีย เป็นไปในลักษณะเช่นเดียวกับม้า วัว และควาย คือ
ช้างตัวผู้ใช้ขาหน้าคร่อมหลังของช้างตัวเมีย การตั้งท้องของ ช้างมีระยะเวลาระหว่าง
21 – 22 เดือน
เนื่องจากตัวของช้างมีลักษณะใหญ่ อ้วนกลมอยู่แล้ว ฉะนั้น
ในระยะที่มันตั้งท้องจะสังเกตได้ยาก บาง ทีเจ้าของจะทราบก็ต่อเมื่อช้างตกลูกออกมาแล้ว
ดังนั้น จึงต้องอาศัยสังเกตวิธีอื่นประกอบ เช่น เต้านมคัดมีน้ำนมไหล
หรือช้างไม่ยอมลุกนั่งตามคำสั่งและไม่ยอมทำงาน
ในกรณีที่ช้างอยู่เป็นฝูงหรือเจ้าของช้างมีช้างหลายเชือก แม่ช้าง
ที่ท้องแก่จะหาเพื่อนช้างพังที่สนิทไว้ช่วยเหลือในเวลาตกลูก
ช้างพังที่คอยช่วยเหลือนี้เรียกกันว่า "แม่รับ" จะคอย
ช่วยเหลืออยู่ตลอดเวลา เมื่อช้างแม่ถึงกำหนดใกล้จะคลอดลูก
มักจะไปหาที่ซึ่งมีหญ้าอ่อนหรือพื้นดินนุ่ม เพื่อมิให้เป็นอันตรายแก่ลูกที่จะ
คลอดออกมา เพราะช้างแม่ส่วนมากจะยืนคลอดลูก โดยย่อขาหลังต่ำลงมาลูกอาจจะตกลงพื้นดินในระยะสูงพอควร
ลูกซึ่ง คลอดออกมาจะมีถุงใส ๆ เป็นเยื่อบาง ๆ หุ้มอยู่
แม่รับจะเข้าไปช่วยฉีกถุงเยื่อที่หุ้มออกจากตัวลูกช้าง ถ้าไม่มีแม่ รับ
แม่ช้างจะฉีกถุงเยื่อนั้นเอง
แม่ช้างเชือกหนึ่งอาจจะมีลูกได้ 3 – 4 ตัว ตลอดชีวิตของมัน
โดยปกติแล้วแม่ช้างจะตกลูกเพียงครั้งละ 1 ตัว และจะมีลูกห่าง กันประมาณ 3 ปี
ทั้งนี้แล้วแต่สภาพแวดล้อม เช่น
ช้างป่าที่มีชีวิตเป็นอิสระย่อมมีลูกได้สม่ำเสมอกว่าช้างบ้านที่ถูกจองจำ
และต้องทำงานหนักอยู่ตลอดเวลา
สถานะการอนุรักษ์ ช้างป่าในประเทศไทย
อย่างที่รู้กันอยู่แล้วว่า ช้างป่าเอเชียจัดเป็นสัตว์ในกลุ่ม
“ใกล้สูญพันธุ์” ตามประกาศขององค์กรระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ
ส่วนสถานะการอนุรักษ์ของ ช้างป่าในประเทศไทย
ก็มีพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562
ช้างป่าจัดเป็น “สัตว์ป่าคุ้มครอง” ในบัญชีแนบท้ายกฎกระทรวง ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีข้อห้ามหลัก ๆ คือ
ห้ามล่าทั้งในและนอกพื้นที่เขตอนุรักษ์ ห้ามครอบครอง
ห้ามเพาะพันธุ์และห้ามทำการค้า ซึ่งรวมทั้งงาและซากของช้างป่าด้วย
เว้นแต่จะได้รับอนุญาต หากฝ่าฝืนจะได้รับโทษปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท จำคุกไม่เกิน 4
ปีหรือทั้งจำทั้งปรับขึ้นอยู่กับกรณี
ในกรณีของช้างบ้านหรือช้างเลี้ยงนั้น
ประเทศไทยก็จัดให้ช้างบ้านเป็นสัตว์พาหนะที่อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติสัตว์พาหนะ
พ.ศ. 2482 ซึ่งอยู่ในการควบคุมดูแลของกรมการปกครอง
กระทรวงมหาดไทยที่กำหนดให้เจ้าของช้างต้องจดทะเบียนตั๋วรูปพรรณช้างเพื่อแสดงกรรมสิทธิ์และป้องกันการลักสัตว์พาหนะ ปัจจุบันอีกกฎหมายที่กำลังมีการร่างขึ้นเพื่อใช้ดูแลช้างเลี้ยง คือ
พระราชบัญญัติช้าง ซึ่งใช้เป็นกฎหมายในเรื่องการดูแลและจัดการปางช้าง สวัสดิภาพของช้างเลี้ยง
และการขึ้นทะเบียนช้างเลี้ยงและควาญ ฯลฯ
พระราชบัญญัติ งาช้าง พ.ศ. 2558 ได้ระบุไว้ว่า ผู้ใดจะทำการค้า นำเข้า
ส่งออกหรือนำผ่านซึ่งงาช้าง ให้ขอใบอนุญาตต่ออธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ
สัตว์ป่าและพันธุ์พืชก่อนถึงวันครอบครอง (อธิบดี) ตามมาตราที่ 4 และ 5 หากฝ่าฝืนจะต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี
หรือปรับไม่เกินหกล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนประชาชนผู้ใดที่ครอบครอง
หรือประสงค์จะโอนการครอบครอง เปลี่ยนแปลงสถานที่ครอบครอง แปรสภาพ
หรือเปลี่ยนรูปร่างงาช้างที่อยู่ในความครอบครองให้แจ้งหนังสือต่ออธิบดีก่อนวันกระทำการโอนการครอบครองดังกล่าวตามมาตราที่
6 และ 7 หากฝ่านฝืนจะต้องระวางโทษปรับไม่เกินสามล้านบาท
นอกจากสถานะการคุ้มครองช้างป่าในระดับประเทศแล้ว
ช้างป่าถูกจัดอยู่ในบัญชีหมายเลข 1 ว่าด้วยอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์หรือ
ไซเตส (The Convention on International Trade in Endangered Species of
Wild Fauna and Flora: CITES) ซึ่งมีข้อตกลงว่า
ห้ามมีการค้าขายชนิดพันธุ์ดังกล่าวโดยเด็ดขาดเนื่องจากใกล้สูญพันธ์ุ
เว้นแต่จะได้รับอนุญาตเพื่อการศึกษา วิจัยหรือเพาะพันธุ์ซึ่งต้องได้รับคำยินยอมจากประเทศที่จะนำเข้าเสียก่อน
ขอขอบคุณผู้สนับสนุนหลักอย่างเป็นทางการเว็บ Fast98 เป็น สล็อตฟรีเครดิต ไม่ผ่านเอเย่นต์ ฝาก-ถอนระบบออโต้ มีแอดมินบริการตลอด 24 ชั่วโมง
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น