ชะนีมือขาว
ชะนีมือขาว
ชื่อสามัญ : Lar Gibbon (White-handed Gibbon)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Hylobates lar
พบในป่าหลายประเภท
เช่น ป่าเต็งรัง ป่าดิบ ป่าไผ่ ป่าเบญจพรรณ ป่าพรุ ส่วนใหญ่พบในพื้นที่ต่ำกว่า 1,200 เมตร กระจายพันธุ์อยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย พม่า และไทย ในจีนเคยพบแต่เชื่อว่าสูญพันธุ์ไปแล้ว
หรืออาจจะหลงเหลืออยู่ในตะวันตกเฉียงใต้ของยูนนาน
ในประเทศไทยพบทุกภาคยกเว้นทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ชะนีมือขาวมี
4 ชนิดย่อย
แต่ละชนิดย่อยมีลักษณะใกล้เคียงกันมากจนจำแนกด้วยสัญฐานวิทยาได้ยาก ชนิดย่อย H.
l. lar อาศัยอยู่ในคาบสมุทรมลายูและอาจรวมถึงไทย ชนิดย่อย H.
l. carpenteri พบในประเทศพม่า ตะวันตกของลาว
และตอนเหนือของประเทศไทย ชนิดย่อย H. l. entelloides พบในตะวันออกเฉียงใต้ของพม่า ภาคกลาง และภาคใต้ของไทย ชนิดย่อย H.
l. vestitus พบในตอนเหนือของเกาะสุมาตรา
ลักษณะทั่วไป
มีทั้งสีดำและสีขาว สีขนของชะนีมือขาวไม่เกี่ยวข้องกับอายุและเพศ
ส่วนหลังมือและหลังเท้าเป็นสีขาวและมีวงขาวรอบใบหน้า ส่วนหน้าและหูดำ
มือยาวรูปร่างเพรียว ไม่มีหาง บางคนเรียก ชะนีปักษ์ใต้ ความจริงแล้วก็คือชะนีมือขาวนั่นเอง
ชอบห้อยโหนไปตามกิ่งไม้ ใช้ชีวิตเกือบทั้งวันอยู่บนต้นไม้สูง เวลากินน้ำใช้หลังนิ้วแตะน้ำและยกดูด ชอบร้องและผึ่งแดดเวลาเช้าตรู่บนกิ่งไม้ เวลาอากาศร้อนจัดจะลงต่ำจากต้นไม้สูงเพื่อหลบแดด เวลาตกใจจะเหวี่ยงตัวโหนไปตามกิ่งไม้อย่างรวดเร็ว เหยี่ยวและงูเหลือมเป็นศัตรูสำคัญของชะนี
พบในพม่าแถบเทือกเขาตะนาวศรี ไทย ลาวและทางด้านตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน ทางด้านตะวันตกของแม่น้ำโขงในลาว สำหรับประเทศไทยพบได้ทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันตก และภาคใต้
การผสมพันธุ์
ชะนีมือขาวไม่มีฤดูผสมพันธุ์ที่แน่นอน
ตั้งท้องได้ประมาณสองปีครั้ง แม่ชะนีตั้งท้องนานประมาณ 7 เดือน ลูกชะนีหย่านมได้เมื่ออายุ 2 ปี หลังจากหย่านมแล้วก็จะยังคงหากินอยู่กับฝูงต่อไปอีกระยะหนึ่ง ชะนีเด็ก
ๆ จะได้รับการดูแลไม่เพียงจากแม่เท่านั้น พ่อและพี่ก็จะมีส่วนช่วยในเรื่องนี้ด้วย
แม้ชะนีวัยรุ่นจะหากินและดูแลตัวเองได้ตั้งแต่อายุน้อย
แต่ส่วนใหญ่แล้วมักจะยังไม่แยกตัวออกจากฝูงจนกว่าจะเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์
ซึ่งอยู่ราวปีที่ 8
แม้ชะนีอาศัยจะอยู่บนเรือนยอดของต้นไม้
ซึ่งปลอดภัยจากผู้ล่าหลายชนิด แต่ก็อาจตกเป็นเหยื่อของงูใหญ่เช่นงูเหลือมและงูหลาม
นกนักล่าจำพวกเหยี่ยว เสือและแมวบางชนิดก็เก่งพอที่จะล่าชะนีได้ เช่นเสือดาว
เสือไฟ และแมวลายหินอ่อน ภัยคุกคามต่อชะนีที่สำคัญก็คือจากการล่าโดยมนุษย์
บางพื้นที่นิยมกินเนื้อชะนี
รวมถึงความนิยมจับลูกชะนีมาเลี้ยงของคนเมืองก็คุกคามชีวิตชะนีเช่นกัน
เพราะชะนีจำนวนมากต้องตายไประหว่างการจับกุมและการขนส่ง
ภัยคุกคามที่ร้ายแรงที่สุดก็คือการสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัย
ชะนีมือขาวอยู่ในบัญชีหมายเลข 1 ของไซเตส และเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองของไทย
ไอยูซีเอ็นประเมินจำนวนประชากรว่าอันตราย ในประเทศไทย
คาดว่ายังมีประชากรชะนีมือขาวอยู่ประมาณ 15,000-20,000 ตัว
ลักษณะการเคลื่อนที่และการนอน
ชะนีเคลื่อนที่เดินทางด้วยการห้อยโหนไปตามกิ่งไม้ บางครั้งอาจเดินบ้าง ซึ่งเดินได้ทั้งแบบสี่ขาและสองขา พื้นที่หากินของชะนีมือขาวกว้างประมาณ 0.4 ตารางกิโลเมตร เดินทางหากินวันละประมาณ 1.4 กิโลเมตร เสียงร้องในช่วงกลางวันมักเป็นเสียงโต้ตอบกันระหว่างชะนีหนุ่มสาว นอกจากเสียงร้องแล้ว ชะนียังแสดงอารมณ์ด้วยสีหน้าและท่าทางได้เหมือนมนุษย์อีกด้วย บางครั้งชะนีมือขาวก็อาจหากินร่วมกับวานรชนิดอื่นด้วย เช่น อุรังอุตัง ไซแมง ชะนีมงกุฎ ค่าง ลิงลม ลิงกัง ยามนอน ชะนีในฝูงจะนอนบนต้นไม้ใกล้ ๆ กัน โดยมักเลือกต้นที่สูงที่สุดที่อยู่บนพื้นที่ลาดชันเป็นเรือนนอน
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น